“TAMPUHAN” BY JUAN LUNA
***The Tagalog term tampo has no English equivalent. Magtampo is usually translated as ‘to sulk’, but it does not quite mean that. ‘Sulk’ seems to have a negative meaning which is not expressed in magtampo. It is a way of withdrawing, of expressing hurt feelings in a culture where outright expression of anger is discouraged. For example, if a child who feels hurt or neglected may show tampo by withdrawing from the group, refusing to eat, and resisting expressions of affection such as touching or kissing by the members of the family. A woman may also show tampo if she feels jealous or neglected by her beloved. Tampuhan is basically a lovers’ quarrel, often manifested in total silent treatment or not speaking to each other.
The person who is nagtatampo expects to be aamuin or cajoled out of the feeling of being unhappy or left out. Parents usually let a child give way to tampo before he/she is cajoled to stop feeling hurt.
Usually, tampo in Filipino culture is manifested in non-verbal ways, such as not talking to other people, keeping to one’s self, being unusually quiet, not joining friends in group activities, not joining family outing, or simply locking one’s self in his or her room. x
Mickey Mouse illustration from the United Artists 1935 publicity manual.
Fourth Day
2 minutes to 8 (PRC Main Headquarter’s Social Hall time) and i’m still riding the Philippine’s King of the Road vehicle. I was really anxious to be late, while trying to make my brain understand what’s in my handbook.
I was never late. Thank God I made it on time. My co-trainees and I took our final examination together:)
We did multi-injury splinting and bandaging today. It was really fun, my groupmates made a good job in wrapping those cloth and boards around my limbs. Maybe much more fun if i was able to participate during the application, but that’s fine,i still enjoyed it.
We also experienced transferring a victim with a spine injury from the highest floor down and back. After that, BLS Lecture was started.
I never really remember that my first BLS ret-dem victim way back in college times was Aldrin. And today, he’s my victim again on our Mouth-to-mouth resuscitation practice so i never felt embarrassed. I just hope that Friday will be good to me, that i will perform BLS well and that everyone of us will learn.
It’s my bowl and I’ll sleep in it if I want to
Third Day
Practicum day. We started the day with a Squeeze, this time i didn’t forget to write my Class Number on my paper “27”..and i got 27 out of 30 again..does that mean something? well, tomorrow is the final exam for first aid, and i’m starting to cross my fingers not to score 27/50 tomorrow.
I was so sleepy in my class today. to keep my self awake, i move on my chair often and sometimes join my seat-mates conversation. Unluckily, i was caught by the trainer, and for the first time in my life, i was commanded to transfer to another farther chair. I never felt embarrassed though. I’m even proud to experience that even if it’s a little too late coz i’m already finished my academics.
Afternoon battle. We demonstrated to our trainers what we’ve learned during the lectures. Thank God I got a high grade. Thanks to my partner and my victim for the cooperation. The down side is every muscle i have in my body is aching right now. I feel so tired but i had a good time. See you again tomorrow.
Second Day Training/Reunion with Jet
Early bird. i arrived 30minutes earlier and thank God, i was able to answer the quiz even if i forgot to review. Thanks to Aldrin for cooking and bringing us our packed lunch, we didn’t have to go down to eat out. Thanks to Aldrin also that I had my ice cream dessert. i’m so exhausted today. my body was beaten to the bones due to rescuer-victim return demonstration.
Only after the training that my tiredness and body pain were replaced with joy when i went to Robinson’s Place Manila. Of course you know the reason why so i wont elaborate it anymore.
Nice to see you again Jet! After 3 years of not seeing each other, finally it changed just this afternoon. We dine at Sbarro’s and spent most of the time talking and talking and talking. I wish we’ll have more time to bond the next time we meet.
About me
Sabi nila, anghel daw ang mga bata.Siguro nga, lalo na kung mabait din ang nag-aalaga.
Pero paano kung mabait naman talaga sila pero sadyang maldita ka lang talaga?
Maarte, Mapanlait at kung anu-ano pa?
Lumaki ako sa poder ng mga lola at lolo, tito at tita at bago natutong magcebuwano, boholano muna ang natutunan ko.
Batang galing sa bohol.
Sadyang mapagbigay at maunawain ang mga nanay at tatay ko (lolo at lola sa father side).
Binibigay kung ano ang hilig. Nagagawa ang gustong gawin.
Siguro kasi bata pa at di pa masyadong maraming apo kaya nakasanayang nakukuha ang gusto.
At ng panahon na ng paglipat sa maliit na lungsod ng Karomatan sa Lanao del Norte, nabago na ang takbo ng buhay ko.
kailangang umalis ni mama para magtrabaho sa malaking lungsod para mabuhay kami.
At dahil nanggaling ako sa medyo malaking lugar, napamangha ako sa buhay baryo.
Nung maliit pa ako, sabi nila maarte daw ako, hindi nagapapahalik pag hindi nakikitang naligo yung hahalik at kung anu-ano pa. Hahaha!
Maarte dahil ayaw makipaglaro sa mga batang "unggoy" daw ang tawag ko (mabaho, madungis, walang panty/brief, nakausli ang malaki at bilugang tiyan at tumutulo pa ang plema sa ilong). Isa sa mga bagay na kinamanghaan ko.
At dahil mas malayo sa siyudad, nahiligan ko nalang ang kumain ng kinayod na niyog.
Maliit pa ako kaya hilig din ng mga kakilala ng lola ko na hiramin ako. Kung alam ko lang, ginawa ko na din sanang negosyo dati yun.
Kasama ko sa paglipat sa maliit na bayan ang bunso naming kapatid na si Che.
Tatlong buwan pa lang ang gulang niya nung umalis si mama.
Naalala ko pa, nagtatago ako sa likod ng pinto ng kwarto habang umiiyak at niyuyugyog ang duyan nya.
Labis ang pangngulila ko kay mama.
Para bang kay layo ng maynila at sobrang tagal pa bago ko ulit siya makikita.
Hindi ko mapigilan ang luha at uhog sa pagtulo pagnababanggit ang pangalan ni mama o bawat amoy na nakakapagpapaalala sa kanya. Sa umaga, palagi akong nag-aabang sa pintuan ng bahay, umaasang babalik siya.
At sa gabi, bituin lang ang kaibigan ko. Palaging nangangarap na balang araw magkakasama-sama din kami ulit.
Nung mas lumaki ako ng kaunti, tinuruan ako ng lola na mag-igib, maghugas ng pinggan at magwalis ng bakuran.
Hindi ko makakalimutan, kasama ko palagi ang kapatid kong si Carl (Bobit) sa lahat ng gawain.
Poso ang igiban ng tubig sa amin, at dahil nasira ang malapit na poso, kailangan pa naming pumunta sa ibang purok para mag-igib.
Payat at mas maliit si Carl, kaya naman, awang awa ako sa kanya.
Kulang nalang isakay ko na din siya sa likod ko habang pasan ko ang tig-isa naming galon ng tubig.
'di tulad ng karamihang bata, hindi kami nakakapaglaro sa labas ng bahay.
Nagkakaron daw kami ng skin allergy sa buhangin at alikabok sabi ni lola.
Dahilan kung bakit kaunti lang at pili ang mga kaibigan namin.
Pagwala si lola o si lolo, palihim kaming tumatakas ni Carl para makipaglaro ng bahay-bahayan sa baybayin, Tumbang Preso, Luksong-Baka, Luksong tinik, Agawang Base, ten-twenty, piko, tsato, langit-lupa, kapitang bakod, lawin at sisiw, holen, text, lastiko at kung anu-ano pang laro ng mga probinsyanong bata, o di kaya ay maligo sa dagat.
Bagay na ipinagbabawal din ni lola, marami daw kasing mga nagtatagong nilalang sa dagat. Kumbaga sea creatures katulad ng dugong na nanghihila daw ng bata sa ilalim ng mga buhangin. Pero hindi sapat yun para matakot kami.
Noong medyo lumaki na kami ni Carl, umakyat sa puno ng manga, chico, star apple, buko at iba pa at higit sa lahat magbisikleta.
at dahil nagdudulot din ng sakit ng katawan, wala kaming bike at kung maaari nasa loob lang kami ng bahay.
Masyadong mahigpit at masungit si lola. Kapag nahuli nya kaming lumabag sa batas, sinturon, tingting, sanga ng kamyas o di kaya bayabas ang dadapo sa puwet namin.
Dumating ang mga araw na naging abala si lola. Biyahe dito, Biyahe doon.
"Malaya na kami!"
Nanghihiram kami ni Carl ng bike sa mga kilala namin.
At dahil mas malakas ang loob nyang sumaway kay lola, nauna siyang natutong magnisikleta.
si Carl ang bike master ko. Naaalala ko pa ang paulit-ulit nyang linya "tan-aw ka sa layo pag mo sikad na ka".
Tumingin daw ako sa malayo pag nagsimula na akong pumadyak.
Sadyang di ako pinagkalooban ng eye and body coordination kaya palaging semplang.
Kaya pinauso ni Carl ang quadcycle. Pinagdugtong namin ang bike para sabay kaming magpatakbo.
Pahamak talaga, tagal matuto kaya damay siya sa pagsemplang ko.
Naku, malapit ng maupos ang pasenya ni Carl kaya nagconcentrate na ako. at ng matuto, tagumpay na ang purpose ng quadcycle namin. Hurray!
At panahon na para matutong magexhibition. Panalo ka Carl!
At pagdating sa school, nakaugaliaan nang di dapat pahuhuli ang pamilya sa klase.
Dahil na din sa wala si mama, kailangang maganda ang academic reports pag umuuwi siya, kailangang lagi akong una.
At sa hapon o di kaya weekends, nagtitinda ako ng tundan, minatamis na saging at kung anu-ano pa para makatulong kay lola.
Mahal na mahal namin ni Carl si Mama. Sumasayaw ang mga bituwin sa langit at palaging parang sasabog ang mga dibdib namin habang papalapit ang bilang ng araw ng pagbabalik niya sa probinsiya.
Dahil kami lang ang matalik na magkaibigan, kami lang din ang matalik na magkaaway lalo na sa pagtulog.
At dahil pauwi si Mama, postponed muna ang mga kalmutan, bangayan at bugbugan namin sa gabi.
Iwas pasa at pagalit na din kay lola. Good mood kami palagi.
Mas matindi pa sa kilig kapag nginitian ka ng crush mo o di kaya binigyan ka ng chocolates with flowers na may letter pa ng boyfriend mo habang sinasabing nyang 'I Love You Honey'.
Marami kaming pinagsamahan at mga pagsubok na nalampasan ni Carl.
Sa bawat gabi na umiiyak kami habang pinag-uusapan ang mga palo, pasa at pagalit samin ni lola, dala na din ng kakulitan ay ang mga pangarap na sana mabuo muli ang aming pamilya, nagmamahalan at masayang nagsasamasama.
At habang ginugunita ko ang mga nakaraan, hindi ko mapigilan ang lumuha at itanong sa sarili, bata bata pano mo nagawa?
